'NAAR DE HEMA!': 'STALLERHOF'

(KLIK HIER VOOR EEN FOTO-IMPRESSIE)

Stallerhof

Zal ‘k je een geheim vertellen? Z’ís zwanger.
Hoezo.
Gewoon.
Niks van waar. Gewoon gelogen.
‘k Heb bewijzen.
Dat kan niet.
Zo is ‘t.
Niks van waar.
D’r is ’n een test gedaan. Kost tien daalder.
Hoezo?
Met urine doen ze dat.
Van wie?
Van haar.

Stallerhof (1972) gaat over zwijgen, over wat niet gezegd wordt. Want wat niet gezegd wordt, dat gebeurt niet. En als het dan toch gebeurt, en natúúrlijk gebeurt het, wordt het tegen beter weten in ontkend. Op de boerderij van Staller gaat alles ogenschijnlijk zijn dagelijkse gang. Maar ondertussen voltrekt zich, geruisloos haast, een hartverscheurend drama. Als het noodlot dan uiteindelijk tastbaar wordt, overheerst nog steeds het zwijgen en het ontkennen. Het stuk gaat ook over kleine mensen die zowel onze afkeuring als ons mededogen verdienen. Ze zijn niet in staat om te communiceren, maar hunkeren tegelijk naar liefde en warmte. Die ze dan weer niet kunnen benoemen. Dat de knecht Sjef zich vergrijpt aan de zwakzinnige Beppie, de dochter van Staller, is zowel gewetenloos als een uiting – hoe onbeholpen ook – van liefde.

Stallerhof is voor ons vooral een zoektocht naar het minimale: het ritme van lange stiltes, de theatraliteit van het zwijgen en de spanning van het onderhuids acteren.

Wat we verder willen onderzoeken is hoe verschillende locaties op een voorstelling werken. In 2006 werd Stallerhof in het ‘Strokasteel' in Veenhuizen gespeeld en het afgelopen jaar op de erven van drie boerderijen in Drenthe. In het Strokasteel verwerd de grote oppervlakte tot een theatrale vorm, terwijl op de erven vooral de intimiteit van de voorstelling een extra lading kreeg. Bij het project Naar de HEMA! willen we kijken hoe de voorstelling uitpakt in een klassieke theaterzaal.  

Tekst: Franz Xaver Kroetz. Regie en vormgeving: Jos Visscher. Spel: Jan de Boer, Rein Eillert, Sonja Speelman, Richard Weits. Lichtontwerp en techniek: Bram de Vries.  

Franz Xaver Kroetz

Franz Xaver Kroetz, geboren in 1946 in München en afgelopen februari zestig geworden, groeide op in Simbach in Neder-Beieren. Al vanaf zijn vijftiende volgde hij toneellessen. Tussendoor werkte hij als ‘gelegenheidsarbeider’ en was van 1971 tot 1980 actief binnen de DKP, de Duitse communistische partij. Kroetz ontwikkelde zich als schrijver tot een ware duizendpoot: hij schreef toneelstukken, romans, film- en televisiescenario’s en zelfs een gedichtenbundel. Verder is hij actief als regisseur en acteur. Zijn doorbraak als toneelschrijver kwam in 1971 met twee eenakters bij de Münchener Kammerspielen. De première werd door neo-fascisten verstoord.
Zijn meeste en meest bekende toneelstukken schreef Kroetz in de jaren zeventig. Zijn stukken gaan vaak over mensen die leven in een beperkt, beklemmend sociaal milieu. Ze worden sprakeloos en lopen vast.
Stallerhof werd in Duitsland voor het eerst opgevoerd op 24 juni 1972 in Hamburg door het Deutsches Schauspielhaus. Theatergroep Hollandia introduceerde het stuk in 1991 in Nederland, in een regie van Johan Simons.

De makers

Tekst: Franz Xaver Kroetz. Vertaling: Tom Blokdijk. Spel: Jan de Boer (Staller), Rein Eillert (Vrouw Staller), Sonja Speelman (Beppie) en Richard Weits (Sjef). Grime en kostuums: Joke de Boer. Lichtontwerp en techniek: Bram de Vries. Fotografie: Sake Elzinga. Vormgeving en regie: Jos Visscher.